Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện chính thức áp dụng từ 1/1/2025

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 143/2024/NĐ-CP quy định về chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện dành cho người lao động không làm việc theo hợp đồng lao động. Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, mang đến nhiều quyền lợi và sự bảo vệ cho người lao động trong trường hợp không may xảy ra tai nạn lao động.

1. Đối tượng áp dụng

Theo Nghị định, đối tượng được tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện là người lao động từ đủ 15 tuổi trở lên, không làm việc theo hợp đồng lao động và không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Người lao động tự nguyện tham gia bảo hiểm sẽ được hưởng các chế độ theo quy định.

2. Hai chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện

Nghị định 143/2024/NĐ-CP quy định hai chế độ chính dành cho người tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện:

• Giám định mức suy giảm khả năng lao động.
• Trợ cấp tai nạn lao động.

3. Điều kiện hưởng chế độ bảo hiểm

Người lao động được hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện khi đáp ứng các điều kiện sau:

• Bị suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên do tai nạn lao động xảy ra trong thời gian tham gia bảo hiểm.
• Không thuộc các trường hợp bị loại trừ như:
  • Tai nạn xảy ra do mâu thuẫn cá nhân không liên quan đến công việc.
  • Người lao động cố ý tự hủy hoại sức khỏe.
  • Sử dụng chất ma túy hoặc chất gây nghiện trái phép.

4. Quy trình giám định mức suy giảm khả năng lao động

Người lao động có quyền chủ động yêu cầu giám định hoặc giám định lại mức suy giảm khả năng lao động trong các trường hợp:

• Sau khi điều trị ổn định lần đầu.
• Sau khi thương tật tái phát và đã điều trị ổn định.
• Trường hợp thương tật không thể điều trị ổn định, người lao động có thể làm thủ tục giám định ngay trong quá trình điều trị.

Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ chi trả phí giám định nếu kết quả giám định đủ điều kiện để hưởng hoặc điều chỉnh tăng mức trợ cấp. Thời điểm chi trả phí giám định sẽ được thực hiện cùng lúc với việc chi trả trợ cấp tai nạn lao động.

5. Mức trợ cấp tai nạn lao động

Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 100% do tai nạn lao động sẽ được hưởng trợ cấp một lần theo quy định:

• Suy giảm 5% khả năng lao động: Hưởng 3 lần mức lương tối thiểu vùng IV.
• Cứ suy giảm thêm 1%, người lao động được hưởng thêm 0,3 lần mức lương tối thiểu vùng IV.
• Ngoài ra, người lao động còn được hưởng thêm trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện:
  • Từ 1 năm trở xuống: 0,5 lần mức lương tối thiểu vùng IV.
  • Mỗi năm đóng thêm: Cộng thêm 0,3 lần mức lương tối thiểu vùng IV.

Thời gian tính hưởng chế độ là tổng thời gian đóng bảo hiểm vào Quỹ, tính đến tháng trước khi xảy ra tai nạn. Nếu đóng không liên tục, thời gian sẽ được cộng dồn.

6. Trợ cấp cho thân nhân người lao động tử vong do tai nạn lao động

Trong trường hợp người lao động tử vong do tai nạn lao động, thân nhân sẽ được hưởng trợ cấp một lần bằng 31,5 lần mức lương tối thiểu vùng IV nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Người lao động tử vong trong quá trình làm việc.
• Tử vong trong thời gian điều trị lần đầu do tai nạn lao động.
• Tử vong trong thời gian điều trị thương tật mà chưa được giám định mức suy giảm khả năng lao động.

Thời điểm hưởng trợ cấp được tính vào tháng người lao động tử vong.

7. Nguyên tắc chi trả trợ cấp

• Trợ cấp được thực hiện theo nguyên tắc “mỗi tai nạn, một lần trợ cấp”, không cộng dồn từ các vụ tai nạn trước đó.
• Nếu giám định lại cho kết quả tăng mức suy giảm khả năng lao động, người lao động sẽ được hưởng thêm trợ cấp bổ sung tương ứng với mức suy giảm tăng thêm.

8. Hiệu lực thi hành

Nghị định 143/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, mở ra cơ hội bảo vệ quyền lợi cho hàng triệu người lao động không có hợp đồng lao động trên cả nước.

Với những quy định rõ ràng và chi tiết, Nghị định này không chỉ giúp người lao động yên tâm hơn trong quá trình làm việc mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và an sinh xã hội.