Nông nghiệp đóng góp gần 12% vào GDP của Việt Nam và thường xuyên phải đối mặt với những thiệt hại nghiêm trọng do thiên tai và bão lũ. Tuy nhiên, tỷ lệ tham gia bảo hiểm nông nghiệp vẫn rất thấp, chỉ có 10% khách hàng Agribank chủ động mua bảo hiểm.
Nội dung
Các Chính Sách Hỗ Trợ Bảo Hiểm Nông Nghiệp
Tại Việt Nam, bảo hiểm nông nghiệp là lĩnh vực nhận được sự quan tâm lớn từ Chính phủ. Năm 2011, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 315 thí điểm bảo hiểm nông nghiệp. Sau 7 năm, năm 2018, Nghị định số 58/2018 về bảo hiểm nông nghiệp được ban hành. Đến năm 2022, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái ký Quyết định số 13/2022/QĐ-TTg về hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp, trong đó các hộ nghèo và cận nghèo được hỗ trợ 90% phí bảo hiểm, các đối tượng khác được hỗ trợ 20%.
Tỷ Lệ Tham Gia Bảo Hiểm Nông Nghiệp Còn Thấp
Theo ghi nhận từ Bảo hiểm Agribank (ABIC), tỷ lệ khách hàng chủ động mua bảo hiểm còn thấp. Chỉ khoảng 10% trong số hơn 28.000 khách hàng vay vốn tại Agribank tự nguyện mua bảo hiểm.
Ông Đỗ Minh Hoàng, Thành viên Hội đồng quản trị ABIC, cho biết: “Cơn bão số 3 (Yagi) vừa qua để lại hậu quả nặng nề cho nền kinh tế, trong đó ngành nông nghiệp chịu thiệt hại lên tới trên 30.000 tỷ đồng. Thế nhưng, chỉ khoảng 10% khách hàng Agribank tự nguyện mua bảo hiểm.”
Những Khó Khăn Trong Việc Tăng Độ Phủ Bảo Hiểm
Thực tế, không chỉ bảo hiểm nông nghiệp mà nhiều loại hình bảo hiểm khác cũng gặp tình trạng tỷ lệ mua thấp. Nhiều người dân, doanh nghiệp không tham gia đầy đủ bảo hiểm cho nhà ở, hàng hóa, nhà xưởng…, dẫn đến khi rủi ro xảy ra, không được bồi thường và phải trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước và các mạnh thường quân.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan đã trả lời chất vấn của Quốc hội về sự cần thiết của bảo hiểm nông nghiệp: “Chưa bao giờ bảo hiểm nông nghiệp trở nên cần thiết như bây giờ. Sau bão Yagi, ngành nông nghiệp phải cấu trúc lại toàn bộ hệ thống hạ tầng nông nghiệp để thích ứng.”
Theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, hơn 81.000 tỷ đồng là con số thiệt hại nền kinh tế phải gánh chịu sau cơn bão Yagi, trong đó ngành nông nghiệp chiếm tới gần 40%. Khoảng 190.000 ha rừng, 285.000 ha lúa, hoa màu bị ngập úng, 11.832 lồng bè nuôi trồng thủy sản bị hư hỏng, và 5,6 triệu con gia súc, gia cầm bị chết. Nhiều nông dân mất trắng tài sản và cần rất nhiều thời gian, nguồn lực để vực dậy.
Nguyên Nhân Khó Tăng Độ Phủ Bảo Hiểm
Bão số 3 và hoàn lưu đã gây thiệt hại nghiêm trọng, đặc biệt đối với sản xuất nông nghiệp, lĩnh vực được xem là trụ đỡ của nền kinh tế. Tuy nhiên, việc triển khai bảo hiểm nông nghiệp gặp nhiều khó khăn do khả năng tài chính hạn chế, nhận thức của người nông dân chưa cao và sự thiếu hụt các sản phẩm phù hợp.
Ông Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, đặt câu hỏi: “Tại Quảng Ninh, nơi tâm bão Yagi đi qua, nhiều hộ nuôi trồng thủy sản chịu thiệt hại lớn. Các doanh nghiệp bảo hiểm có sản phẩm nào toàn diện cho họ không?”.
Giải Pháp Tăng Độ Phủ Bảo Hiểm Nông Nghiệp
Thực tế cho thấy, việc không mua hoặc mua bảo hiểm chưa đầy đủ không chỉ do bên mua chưa sẵn sàng, mà còn do bên bán. Doanh nghiệp bảo hiểm không thể bảo hiểm cho các tài sản có điều kiện rủi ro cao và có ít sản phẩm liên quan đến nông nghiệp do rủi ro thua lỗ cao.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, các doanh nghiệp bảo hiểm cần hướng đến nhu cầu của người nông dân để họ hiểu rằng bảo hiểm là một sản phẩm đề phòng rủi ro, không phải một gánh nặng. Việc tuyên truyền nâng cao nhận thức về bảo hiểm nông nghiệp là rất quan trọng.
“Việc tuyên truyền về sự cần thiết của bảo hiểm nông nghiệp còn hạn chế, người nông dân chưa thực sự coi điều này là cấp thiết. Cơn bão Yagi gây tổn thất lớn, nhưng nhiều sản phẩm nông nghiệp lại không được bảo hiểm. Do đó, chúng tôi có trách nhiệm làm sao để người nông dân hiểu rằng bảo hiểm nông nghiệp là cần thiết. Với tình hình biến đổi khí hậu phức tạp, chúng ta cần giải pháp bảo vệ lâu dài hơn, khi Việt Nam có 60% dân số là nông dân và nông nghiệp là hoạt động kinh tế chủ lực,” ông Tuấn nhấn mạnh.
Bảo hiểm nông nghiệp là một công cụ tài chính quan trọng giúp bảo vệ người nông dân trước những rủi ro thiên tai và biến động giá cả trên thị trường. Tuy nhiên, để tăng độ phủ bảo hiểm, cần có sự phối hợp giữa các doanh nghiệp bảo hiểm và chính quyền, cùng với việc nâng cao nhận thức của người nông dân về tầm quan trọng của bảo hiểm nông nghiệp. Chỉ khi đó, bảo hiểm nông nghiệp mới thực sự trở thành một trụ cột vững chắc bảo vệ nền kinh tế nông nghiệp của Việt Nam.
